سردار قدوس‌خان پنجشیری | از قیام علیه امیر عبدالرحمان تا اعلام پادشاهی(۱۸۸۱ ـ ۱۸۸۳م)

سردار قدوس‌خان پنجشیری فرزند حیات‌خان در اواسط سده‌ی نوزدهم میلادی، در روستای فراجِ پنجشیر زاده شد. او در هنگام جوانی یکی از کاکه‌های نامور شمالی (پنجشیر، پروان، کاپیسا و کوهدامن) به‌شمار می‌رفت و در دور دوم حکم‌رانی امیر شیرعلی‌خان در ارگ‌ شاهی ایفای وظیفه نموده بود. سردار قدوس‌خان پنجشیری در سال‌ 1881م، علیه حاکمیت تمامیت‌خواه و خودکامه‌ی امیر عبدالرحمان‌خان قیام کرد و در سال 1883م، با گذاشتنِ تاج‌ شاهی بر سر و خوانده‌شدن خطبه به نامش، اعلام پادشاهی نمود. او یکی از رزمنده‌گان تاجیک افغانستانی بود که برخلاف بسیاری از مبارزان دیگر، دعوای قدرت، زعامت و دولت‌داری داشت.
تاریخ معاصر افغانستان به‌خصوص دوره‌ی زمام‌داری امیر عبدالرحمان‌خان، برگه‌های ناخوانده‌ و پنهان زیادی را در خود جا داده که یکی از آن‌‌ها، شخصیت سردار قدوس‌خان پنجشیری و حوادث متعلق به او می‌باشد. این کتاب، بازتاب ناگفته‌ها، نانگاشته‌ها و قصه‌های ناشنیده‌ای‌ست که از لایه‌های حافظه‌ و خاطرات تلخ و شیرین مردمان این سرزمین به دست آمده و در کل، بخشی از تاریخ افغانستان آن‌ دوران را روایت می‌کند.