در بازگشت | رمان

رمان در بازگشت اثر یعقوب یسنا، سرشار از تعلیق است؛ تعلیق‌هایی‌که خواننده را پیاپی به درون تاریخ می‌برد، اما نه تاریخ رسمی، بلکه تاریخ مناسبات اجتماعی و فرهنگی جامعه و زندگی انسان‌ها.

همه‌چیز از مرگ و عشق آغاز می‌شود: حادثه‌ای که به مرگ می‌انجامد، مسیر زندگی غلام‌حسین- شخصیت اصلی رمان- را دگرگون می‌سازد و آوارگی او را رقم می‌زند؛ و رویدادی دیگر، عشقی است‌که روان او را درگیر می‌کند. این دو حادثه به زندگی‌اش معنا می‌بخشند؛ اما نه معنایی برای زیستن، بلکه معنایی برای بر دوش کشیدن، معنایی که رنج می‌آفریند و آدمی را، به تعبیر حافظ، گرفتار «تخته‌بند تن» می‌کند.

رمان خواننده را به پرسش‌های فلسفی می‌کشاند: آیا زندگی ارزش زیستن دارد؟ آیا می‌توان از خاطرات گذشته رهایی یافت؟ آیا بازگشت به گذشته ممکن است یا اکنون چیزی جز سرگردانی میان گذشته‌ای‌که به غبار بدل شده و آینده‌ای مبهم و نامعلوم، نیست؟

یعقوب یسنا با روایت‌پردازی منحصربه‌فرد، زبان نمادین و بیانی آمیخته به فلسفه و شعر، جهانی داستانی آفریده است‌که می‌تواند در ادبیات معاصر ما به‌مثابه نقطه‌ای عطف، تلقی شود.